Aracın aydınlatması, sürüş güvenliğinin en sessiz parçalarından biridir. Motor sesi değişince ya da fren pedalı yumuşayınca hemen fark ederiz; ama sağ stop lambası yandığında bunu genellikle arkadan gelen bir sürücünün korna uyarısıyla ya da muayene istasyonunda öğreniriz. Oysa görünmek, görmek kadar önemlidir.
Aydınlatma arızalarının çoğu karmaşık değildir. Bir ampul filamanı ömrünü tamamlar, bir duyda oksitlenme olur ya da sigorta atar. Sorun, hangi ampulün nereye takıldığını bilmemekten kaynaklanır. Bir aracın üzerinde yarım düzineden fazla farklı soket tipi bulunabilir ve yanlış ampulle çıkılan yol, ya hemen geri dönmekle ya da eriyen bir reflektörle sonuçlanır.
Ampuller genellikle soket tipiyle adlandırılır. Araç kullanım kılavuzunda ya da mevcut ampulün metal tabanında bu kod yazılıdır. Yeni başlayan biri için en pratik yöntem, sökülen ampulü yanına alıp mağazada göstermektir.
Kısa ve uzun huzmeyi sağlayan ampullerdir. H7, H4, H11 ve H1 en yaygın kodlardır. H4 tek ampulde iki filaman barındırır; yani kısa ve uzun far aynı ampulden çıkar. H7 kullanan araçlarda ise kısa ve uzun için ayrı ampuller vardır. Daha yeni araçlarda D1S / D2S gibi ksenon ampuller veya fabrika çıkışı LED modülleri görülür; bunlar ev usulü değişime uygun değildir.
P21W tek filamanlı, P21/5W çift filamanlıdır ve genellikle stop-park görevini birlikte üstlenir. W5W küçük, cam tabanlı bir ampuldür; park lambası, plaka aydınlatması ve bagaj lambasında sık kullanılır. Sinyaller için turuncu cam veya turuncu kaplamalı ampuller tercih edilir; şeffaf camlı bir sinyal lambasında beyaz ampul kullanılırsa mevzuata aykırı bir görünüm ortaya çıkar.
Tavan lambası, ayak aydınlatması ve torpido lambasında çoğunlukla festoon tipi çubuk ampuller (31 mm, 36 mm, 41 mm gibi) veya W5W kullanılır. İç aydınlatma sürüş güvenliğini doğrudan etkilemediği için LED'e geçiş burada en zahmetsiz iyileştirmedir.
Halojen ampul, ince bir tungsten teli ısıtarak ışık üretir. LED ise yarı iletken üzerinden geçen akımla çalışır ve ısının çok daha azını ışığa çevirirken enerjinin bir kısmını gövdesinden atmak zorundadır; bu yüzden LED ampullerin arkasında soğutucu kanatçık ya da fan bulunur.
| Özellik | Halojen | LED |
|---|---|---|
| Işık rengi | Sarıya yakın beyaz (yaklaşık 3200 K) | Soğuk beyaz (5000–6500 K) |
| Ömür | Kısa; sık kullanımda birkaç yılda değişir | Belirgin şekilde uzun |
| Enerji tüketimi | Yüksek | Aynı parlaklık için çok daha düşük |
| Tepki süresi | Kısa bir gecikmeyle tam parlaklığa çıkar | Anında yanar (stop lambasında avantaj) |
| Maliyet | Düşük, her yerde bulunur | Yüksek, kalite farkı büyük |
| Farda hukuki durum | Fabrika standardı, sorunsuz | Sonradan takılan LED far muayenede sorun yaratır |
| Yağış ve kar performansı | Isısıyla far camındaki karı eritir | Soğuk çalıştığı için kar birikebilir |
Buradaki en kritik satır, farla ilgili olan. Halojen için tasarlanmış bir reflektör ya da mercek, ışığın belirli bir noktadan yayılacağını varsayarak şekillendirilmiştir. LED çipleri farklı bir geometriye sahip olduğu için ışık dağılımı bozulur: yolun bir kısmı karanlık kalırken karşıdan gelen sürücünün gözü kamaşır. Ampul kutusunda "çok parlak" yazması, o ışığın doğru yere gittiği anlamına gelmez.
Far ampullerini çift olarak değiştirmek mantıklıdır. Biri bittiyse diğeri de ömrünün sonuna yaklaşmıştır ve iki farın renk sıcaklığı arasındaki fark yolda rahatsız edici bir asimetri yaratır.